Üniversitemizde Enerji Koordinatörlüğü bünyesinde, Sason Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Mehtap Andırman tarafından yürütülen "Alternatif Enerji Kaynağı Olarak Bilinen Aspir Bitkisinin Batman Ekolojik Koşullarında Yetiştirilme Olanaklarının Araştırılması" başlıklı proje kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar başarıyla tamamlandı. Hasadı yapılan 8 çeşit aspir bitkisi üzerinde gerçekleştirilen bilimsel analizler ve deneyler sonucunda, bitkinin Batman'ın ekolojik koşullarına uyum sağladığı ve verim ve kalite açısından bölge için umut vadeden sonuçlar ortaya koyduğu belirlendi. Elde edilen verilerin, aspir bitkisinin alternatif enerji kaynağı olarak değerlendirilmesine, biyodizel üretimine yönelik çalışmaların geliştirilmesine ve bölge tarımında ürün çeşitliliğinin artırılmasına katkı sunması hedefleniyor. Proje kapsamında ulaşılan bulguların, hem bilimsel literatüre hem de sürdürülebilir enerji ve tarım politikalarına önemli katkılar sağlaması hedefleniyor.



Batı Raman Kampüsü sera alanında yapılan dikimlerle başlayan ve aspir bitkisinin Batman’ın kuru tarım koşullarındaki performansını mercek altına alan projede, bölge iklimine ve toprak yapısına en iyi uyum sağlayan alternatif ürünleri belirlemek amacıyla kapsamlı denemeler gerçekleştirildi. Su kaynaklarının sınırlı olduğu kurak alanlarda tarımsal üretimi artırmaya yönelik umut verici sonuçların elde edildiği araştırmada, farklı aspir çeşitlerinin agronomik özellikleri ve adaptasyon yetenekleri incelendi. Yağlı tohum üretiminde doğrudan tohum verimini etkileyen en kritik parametrelerden biri olan bitki başına tabla sayısı bakımından en yüksek değer, 17,2 adet ile Göktürk çeşidinde belirlenirken; Göktürk çeşidi yan dal sayısı bakımından da ön sıralarda yer alarak bölge koşullarında üstün bir performans sergiledi. 



Araştırmadan elde edilen bilimsel veriler doğrultusunda, Batman ve çevresindeki kuru tarım alanlarında özellikle hububat ile münavebeye girebilecek aspir çeşitlerinin yetiştirilmesinin önemli avantajlar sağlayacağı değerlendirildi. Mevcut tarım ekipmanlarıyla kolayca yetiştirilebilmesi sayesinde üreticilere ek maliyet oluşturmadan uygulanabilir bir seçenek sunan aspir tarımının bölgede yaygınlaştırılması, üreticilerimize sürdürülebilir ve alternatif bir gelir kaynağı oluşturması açısından araştırmacılarca öneriliyor.



Toprak verimliliğinin korunmasına katkı sağlayan ekim nöbeti uygulamalarında da önemli bir alternatif olarak değerlendirilen aspir bitkisi, yüksek protein içeriği sayesinde hayvancılıkta kaliteli yem kaynağı olarak kullanılabilmesinin yanı sıra biyodizel üretiminde kullanılan yağıyla yenilenebilir enerji sektörüne hammadde sağlayan, doğal boya üretiminde değerlendirilen çiçekleriyle de farklı endüstriyel kullanım alanlarına sahip olan aspir bitkisinin, ülkemizin bitkisel yağ ve biyoyakıt hammaddesi ihtiyacının yenilenebilir kaynaklarla karşılanmasına katkı sunarak ekonomiye katma değer sağlamasının hedeflendiği kaydedildi.